Prądy oceaniczne cz. 10

Wielkie prądy pierwotne, rozwijając się w pewnej kotlinie oceanicznej jak n. p. Atlantyk północny, Atlantyk południowy, ocean Indyjski, posiadają również prądy drugorzędne, kręcące się w bocznych kotlinach utworzonych przez wybrzeża lądów.

Przykład owych drugorzędnych prądów mamy na zachodzie Europy w zatoce Biskajskiej, gdzie powstaje tak zwany prąd Rennella, będący odnogą Golf-streanui.

myjki lavor

Podobne drugorzędne odnogi prądów napotykają się na morzu Niemieckim, Bałtyckim i wielu innych morzach. Oprócz tych stałych prądów morskich, mających poziomy kierunek, wspomnieć musimy o prądach pionowych, spowodowanych bądź różnicą gęstości wody morskiej, bądź czasową różnicą poziomu w rozmaitych morzach. W strefie zwrotnikowej pod wpływem ciepła, parowanie wody jest bardzo silne. W niektórych miejscach wymierzono, iż rocznie wyparowuje warstwa wody, mająca 2 do 3 metrów głębokości. Większość tej pary, wiatry unoszą do krajów umiarkowanych i gdzie opada ona w postaci deszczu. Skutkiem takiego wędrowania masy wodnej, powstaje zerwanie równowagi między poziomami; równowaga ta jednak zostaje wkrótce przywróconą w ten sposób, iż w krajach miewających silne upały, woda w morzach podnosi się, a w krajach o silnych opadach wodnych, poziom wody nieco się obniża. Powstaje tedy pionowe krążenie wody. Morze Bałtyckie otrzymuje więcej wody rzecznej, niż jej traci przez parowanie, musi więc z konieczności wylać ten zbytek wody do morza Niemieckiego przez cieśniny Sund i oba Bełty. To samo dzieje się u ujścia morza Czarnego, w Bosforze bowiem powstaje prąd uchodzący do morza Marmora.

myjki lavor